ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਜਿਹੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਇੰਨੇ ਛੋਟੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਹਥੇਲੀ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਖਿੱਲਰੇ ਬਲੂਤ ਦੇ ਫਲਾਂ ਅੰਦਰ, ਬਚਾਅ ਦੀ ਇੱਕ ਜੰਗ ਲੜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗ਼ੁਲਾਮ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਬੈਂਟ ਸਪਾਈਨਡ ਐਕੋਰਨ ਕੀੜੀ, Temnothorax curvispinosus, ਦੀ—ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ, ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਕੀੜੀ—ਅਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੀੜੀ, Temnothorax americanus, ਵਿਰੁੱਧ ਇਸ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਬੇਰਹਿਮ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।
ਡੇਵਿਡ ਬਨਾਮ ਗੋਲਿਅਥ: ਇੱਕ ਐਕੋਰਨ ਕੀੜੀ (ਖੱਬੇ) ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੀੜੀ (ਸੱਜੇ) ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਐਕੋਰਨ ਕੀੜੀਆਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਧੱਕ ਸਕਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਬਸਤੀ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ T. americanus, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੀੜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, T. curvispinosus ਦੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ’ਤੇ ਛਾਪੇ ਮਾਰਦੀ ਹੈ। ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਐਕੋਰਨ ਕੀੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਲਗ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਲਾਰਵੇ ਤੇ ਪਿਊਪੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾ ਕੇ, ਇਹ ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ ਬੱਚੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੀੜੀ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਸਤੇ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਨਾਲ, ਇਹ ਫੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪਾਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਰ ਹੁਣ, ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਦਲਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅੰਦਰੋਂ ਬਗਾਵਤ
ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਨੇ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲੂ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ। ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਐਕੋਰਨ ਕੀੜੀਆਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਹੇਠ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਗ਼ੁਲਾਮ ਕੀੜੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਜਾਨਲੇਵਾ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੀੜੀ ਦੇ ਪਿਊਪਿਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਹੈ
.
ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਜਿੰਨਾ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ, ਉੱਨਾ ਹੀ ਬੇਰਹਿਮ ਵੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਗ਼ੁਲਾਮ ਕੀੜੀਆਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੀੜੀ ਦੇ ਲਾਰਵੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਪਾਲ ਰਹੀਆਂ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਾਰਵੇ ਪਿਊਪੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਲ੍ਹਣੇ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਕੀੜੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਸਾਇਣਕ ਸੰਕੇਤਾਂ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਗ਼ੁਲਾਮ ਕੀੜੀਆਂ ਅਚਾਨਕ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੀੜੀ ਦੇ ਪਿਊਪਿਆਂ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
“ਪਿਊਪੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੀੜੀਆਂ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਪਰਤ ’ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸੰਕੇਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ,” ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਯੋਹਾਨਸ ਗੁਟਨਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਸੁਜ਼ਾਨੇ ਫੋਇਟਸਿਕ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਕੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਊਪੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਬਗਾਵਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਵੈਸਟ ਵਰਜੀਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ 27% ਬੱਚੇ ਬਾਲਗ ਹੋਣ ਤੱਕ ਬਚਦੇ ਹਨ। U.S. ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਅਤੇ ਓਹਾਇਓ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਬਚਣ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵੱਧ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਕ੍ਰਮਵਾਰ 49% ਅਤੇ 58%)। ਇਹ ਤੋੜ-ਫੋੜ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਈਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਆਬਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਵਿਹਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਤੁਰੰਤ ਲਾਭ ਵਾਲੀ ਜੰਗ
ਇਸ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਈਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਬਦਲੇ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੀੜੀ ਦੇ ਰਾਜ ਹੇਠ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਤਾਂ ਫਿਰ, ਬਗਾਵਤ ਕਿਉਂ?
ਜਿੱਤ ਦੇ ਜਬਾੜੇ: ਇੱਕ ਐਕੋਰਨ ਕੀੜੀ ਦਾ ਸਿਪਾਹੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੀੜੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਜਬਾੜਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲੰਬੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਕੇ, ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਈਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਨੇੜਲੇ ਐਕੋਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਆਪਣੇ ਆਜ਼ਾਦ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਘੱਟ ਪਿਊਪੇ ਬਾਲਗ ਹੋਣ ਤੱਕ ਬਚਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇ ਮਾਰਨ ਦੇ ਘੱਟ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਪਿਊਪਾ ਮਤਲਬ ਇੱਕ ਘੱਟ ਹਮਲਾਵਰ, ਅਤੇ ਐਕੋਰਨ ਕੀੜੀਆਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਇੱਕ ਘੱਟ ਖ਼ਤਰਾ।
ਇਹ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਤੋੜ-ਫੋੜ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਏ ਮਜ਼ਦੂਰ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਊਰਜਾ—ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਲਈ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਸਨ (ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ)—ਆਪਣੇ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਅਤੇ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਆਪਣੇ ਸਗੇ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਏ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਉੱਤੇ ਇੰਨੀਆਂ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਦਖ਼ਲ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਬੇਬਸ ਹਨ। ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੈਦੀਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਲਈ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਰਹੀ ਬਗਾਵਤ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹਨ।
ਇੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਜੰਗ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮੀ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਈਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਘਟਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵੀਆਂ ਐਕੋਰਨ ਕੀੜੀ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਛਾਪੇ ਮਾਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਫੋਇਟਜ਼ਿਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਥਣਾਂ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਹੀ ਪੈਟਰਨ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਗੁਲਾਮੀ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤਾਂ ਆਮ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਰਦਾਰ ਵੀ।
ਇਹ ਹਾਲੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਿ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਲਾਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿਕਾਸਵਾਦੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗੀ। ਕੀ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਿਊਪਿਆਂ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸੰਕੇਤ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਈਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇ? ਜਾਂ ਕੀ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਈਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਿਖਾਰਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣੇ ਬੰਦੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਲੱਭਣਗੀਆਂ? ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਕਾਸਵਾਦੀ ਦਬਾਅ ਬੇਹੱਦ ਤੀਬਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਅਨੁਕੂਲਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਜੰਗਲ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਨਾਟਕ ਲੱਗੇ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੀੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਗਾਵਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਕਾਸਵਾਦ ਦੀਆਂ ਵਿਆਪਕ ਤਾਕਤਾਂ ਦੀ ਝਲਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਢਾਂਚੇ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ—ਜਿਵੇਂ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਦੀ ਕਾਲੋਨੀ ਦਾ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਾਲਾ ਢਾਂਚਾ—ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਲਈ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ, ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਰਾਹ ਲੱਭ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਕਦੇ ਦਬਦਬਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਹੁਣ ਅਜਿਹੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹਿਆ ਸੀ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਈਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬਗਾਵਤ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਦੇ ਸਮੀਕਰਨ ਬਦਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲੂਤ ਦੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹਾਲੇ ਮੁੱਕੀ ਨਹੀਂ।
ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਭਰ ਵਿੱਚ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਬਲੂਤ ਦੇ ਫਲਾਂ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਚੁੱਪਚਾਪ ਲੜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ—ਅਤੇ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸ਼ਾਇਦ ਜਿੱਤ ਵੀ ਜਾਣ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
Pamminger, T., Leingärtner, A., Achenbach, A., Kleeberg, I., Pennings, P. S., & Foitzik, S. (2012). ਪਰਜੀਵੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਗੁਣ “ਗੁਲਾਮ ਬਗਾਵਤ” ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵੰਡ। ਵਿਕਾਸਵਾਦੀ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, 27(1), 39–49. https://doi.org/10.1007/s10682-012-9584-0
Metzler D, Jordan F, Pamminger T, Foitzik S. ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤੇ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅਸਰ: ਕੀੜੀਆਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਮਾਮਲਾ। J Evol Biol. 2016 ਮਈ;29(5):874-86. doi: 10.1111/jeb.12846. Epub 2016 ਮਾਰਚ 8. PMID: 26873305.
Alexandra Achenbach, Volker Witte, Susanne Foitzik, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਂ ਨੇ ਕੀੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੀ ਬਗਾਵਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਵਿਹਾਰਕ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਜਿਲਦ 21, ਅੰਕ 5, ਸਤੰਬਰ-ਅਕਤੂਬਰ 2010, ਸਫ਼ੇ 948–956, https://doi.org/10.1093/beheco/arq008
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬਲੌਗ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕੀੜੀਆਂ ਲਈ ਸਾਮਾਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਲਈ https://canada-ant-colony.com ਵੇਖੋ (ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋ)