Ano ang mga Pansamantalang Parasitikong Langgam?
Ang panlipunang parasitismo sa mga langgam ay kinabibilangan ng mga reyna ng parasitikong uri na nangangailangan ng mga manggagawa mula sa isang uri ng punong-abala upang makapagtatag ng mga kolonya. Para maging maikli, tatalakayin lamang dito ang mga parasito ng Formica at Lasius.
Panlipunang Parasitismo
“May tatlong pangunahing uri ng panlipunang parasito na bumubuo ng mga pugad ng langgam na may halong mga uri: mga pansamantalang panlipunang parasito, mga permanenteng inquiline, at mga alipin-manggagawa” (Deslippe).
Mga pansamantalang panlipunang parasito:
“Umaasa lamang ang mga pansamantalang panlipunang parasito sa isang uri ng punong-abala habang nagtatatag ng mga bagong kolonya. Karaniwang nagsisimula ang parasitismo kapag sinubukan ng mga batang reyna na makapasok sa mga kolonya ng punong-abala matapos silang mapertilisa sa isang lipad-pagpaparis. Sinisikap ng mga reyna na makapasok sa mga kolonya ng punong-abala, palitan ang mga orihinal na reyna, at tanggapin ng mga manggagawa. Pagkatapos, nangingitlog ang mga parasitikong reyna; sa tulong ng mga manggagawa ng kolonya ng punong-abala, nagiging mga manggagawa ang mga ito at bumubuo ng sarili nilang pangkat. Kalaunan, namamatay ang mga manggagawa ng punong-abala, kaya mga parasitikong reyna at mga supling lamang nila ang natitira. Dahil dito, mga miyembro lamang ng parasitikong uri ang nasa isang ganap nang kolonya” (Deslippe).
Mga permanenteng inquiline
“Samantalang karaniwang pinapatay ng mga pansamantalang panlipunang parasito ang mga reyna ng punong-abala, karaniwang matiisin naman ang mga reyna ng permanenteng inquilines sa mga reyna ng punong-abala. Maliban sa ilang eksepsiyon, hindi nagkakaanak ng manggagawa ang mga inquiline; sa halip, inilalaan nila ang malaking bahagi ng kanilang lakas sa pangingitlog, na kalauna’y nagiging mga reproduktibong anyo. Sa kabila ng pasaning ito, patuloy na nagkakaanak ng manggagawa ang mga reyna ng punong-abala, kaya permanente ang kolonya ng magkahalong uri. Sabay na inaalagaan ng mga manggagawa ng punong-abala ang mga supling ng mga reyna, parasitiko man o hindi” (Deslippe). Hindi ako sigurado kung may mga parasitikong Formica na gumagawa nito, pero isasama ko pa rin ito rito.
Mga Manlulusob upang Mang-alipin
“Naging paborito ng mga myrmecologist ang mga kalokohan ng mga alipin-manggagawa. Bukod sa pagtatatag ng kanilang mga pugad na katulad ng mga pansamantalang panlipunang parasito, nilulusob din ng mga alipin-manggagawa ang ibang kolonya ng langgam upang nakawin ang mga supling nito. Ang mga ninakaw na larva at pupa na hindi kinakain ay kalauna’y nagiging mga manggagawang alipin na nakatatak sa kemikal na antas at lubusang naisasama sa lipunan ng mga umaalipin sa kanila. Inaalagaan ng mga alipin ang mga supling, nagtitipon ng pagkain, nagpapakain sa mga umaalipin sa kanila, nag-aalaga sa reyna, at nagtatanggol sa pugad laban sa mga banta. Kapag lumipat ang kolonya sa bagong lugar, dinadala ng mga alipin ang mga umaalipin sa kanila sa bago nilang pugad. Kung minsan, nakikibahagi pa ang mga alipin kasama ng mga manggagawang nang-aalipin sa mga pagsalakay upang mang-alipin ng mga langgam mula sa ibang kolonya ng kanilang sariling uri o ng malapit na kaugnay na uri” (Deslippe).
Lasius
Ang seksiyong Lasius ng gabay na ito ay naglalaman ng impormasyon mula sa https://www.formiculture.com/topic/3252-much-ado-about-the-founding-of-lasius-temporary-social-parasites/
Pagkilala
Subgenus Acanthomyops:
Hilagang Amerika:
Lasius arizonicus, Lasius bureni, Lasius californicus, Lasius colei, Lasius colei, Lasius claviger, Lasius creightoni, Lasius occidentalis, Lasius pogonogynus, Lasius pubescens, Lasius subglaber,
Ang Acanthomyops Lasius, na kilala rin bilang mga langgam na citronella, ay mga magsasaka ng root aphid sa ilalim ng lupa mula sa Hilagang Amerika. Sa mga parasitikong Lasius, ito ang pinakamalaking pangkat; mahigit 6 mm ang haba ng mga manggagawa ng Lasius interjectus. Maliban sa Lasius interjectus, na lumilipad tuwing Mayo-Hulyo, lumilipad ang Acanthomyops sa huling bahagi ng taglagas. Minsan ko nang nakitang nasa labas ang Lasius claviger sa araw na may yelo. Madalas lumulusot ang mga reyna sa mga kolonya nang maramihan.
Karaniwang namamatay nang walang malinaw na dahilan ang mga reyna ng Acanthomyops, ngunit ayon sa isang teorya, lumilikha ng mga reyna na hindi mabubuhay ang mga hybrid na bunga ng pagsasalikop ng magkakaibang species sa loob ng subgenus.
Subgenus Chthonolasius:
Hilagang Amerika (Hindi kasama ang mga kasingkahulugan):
Lasius aphidicolus, Lasius atopis, Lasius humilis, Lasius minutus, Lasius nevadensis, Lasius speculiventris, Lasius subumbratus, Lasius vestitus
Eurasia (Hindi kasama ang mga kasingkahulugan):
Lasius balcanicus, Lasius bicornis, Lasius umbratus, Lasius citrinus, Lasius distinguendus, Lasius jensi, Lasius meridionalis, Lasius mixtus,, Lasius nitidigaster, Lasius rabaudi, Lasius sabularum, Lasius viechmeyeri
Ang Cthonolasius ay mga species ng Lasius na kadalasang nabubuhay sa ilalim ng lupa, ngunit nakapaghahanap din ng pagkain sa ibabaw nito at nag-aalaga ng mga root aphid. Gumagawa ng mga pugad na karton mula sa fungus na inaalagaan nila ang maraming species. Hindi gaanong matingkad ang kulay ng mga reyna at manggagawa ng Cthonolasius kumpara sa mga reyna at manggagawa ng Acanthomyops. Makikilala ang mga ito sa mas kayumangging kulay at kawalan ng amoy ng citronella.
Ang Cthonolasius ang pinakamadaling pangkat ng mga parasito na alagaan sa pagkabihag, at tila mas handang tumanggap ng mga manggagawa at mas mababa ang tsansa ng biglaang pagkamatay kumpara sa ibang subgenus ng Lasius. Pinakamainam na alagaan ang Cthonolasius kasama ng mga host na Cthonolasius at mga host mula sa pangkat ng Lasius-niger. Kung hindi, kapareho lang ng ibang species ng Lasius ang pag-aalaga sa mga ito.
Subgenus Dendrolasius:
Eurasia (Hindi kasama ang mga kasingkahulugan):
Lasius buccatus, Lasius capitatus, Lasius fuliginosus, Lasius spathepus
Makikilala ang Dendrolasius dahil sa malukong na bahagi sa tuktok ng ulo, pati na rin sa mahahaba at mapuputlang mga binti at antena (katulad ng pangkat ng Formica exsecta). Gumagawa ng mga pugad ang mga kolonya gamit ang mga karton na gawa sa fungus, at naglalabas ang mga ito ng citronella, gaya ng Acanthomyops. Makintab na makintab at itim din ang Dendrolasius. Bagaman kilala ang Dendrolasius sa pagiging parasito nito sa Cthonolasius, madali rin itong maparami kasama ng mga Lasius sa pangkat ng niger at pangkat ng flavus.
Subgenus Austrolasius:
Eurasia (Hindi kasama ang mga kasingkahulugan):
Lasius carniolicus, Lasius reginae
Napakakaunti pa ng mga pag-aaral tungkol sa Austrolasius, isang pangkat ng mga parasito sa lipunan. Nagiging parasito ang Austrolasius sa Lasius alienus/americanus, at sa pagkakaalam ko, hindi pa ito naaalagaan sa pagkabihag.
Mga Pamamaraan sa Pagtatatag ng Kolonya
Paraan ng mga Bagong Pisa
Kumuha ng mga bagong pisa na manggagawa ng Lasius, na mga manggagawang kapipisa pa lamang. Makikilala ang mga ito sa mabagal na kilos at maputlang kulay. Mas gusto kong mangolekta ng maraming pupa at manggagawa ng Lasius at tipunin ang mga bagong pisa habang napipisa ang mga ito. Dahan-dahang ipakilala ang mga bagong pisa na manggagawa sa reyna, at pana-panahong pakainin sila ng asukal. Huwag maglagay ng substrate sa tubo, baka ihiwalay ng reyna ang sarili niya at maging agresibo ang mga manggagawa.
Paraan ng Natural na Kolonya
Kumuha ng kolonya na walang reyna. Magagawa ito sa pamamagitan ng pagkolekta ng maraming manggagawa at brood ng Lasius. Ilagay ang reyna sa isang test tube sa isang outworld, at ang kolonya na walang reyna sa isa pa. Karaniwan, pupunta ang reyna sa test tube na kinaroroonan ng kolonya na walang reyna. Kung minsan, magpapakita ng senyales ng pagiging agresibo ang mga manggagawa. Tiyaking bantayan ang kolonya sa panahong ito at alisin ang reyna kapag nagkaroon ng anumang agresibong kilos. Kung maayos ang lahat, maisasama na ang reyna sa kolonya at maghihintay na lamang.
Natural na Kolonya kasama ang mga Paunang Pinaslang na Manggagawa
Kapareho ito ng paraan ng natural na kolonya, pero bago ito ipakilala, idinadampi muna ang reyna sa dinurog na manggagawa upang masanay siya sa amoy ng kolonya ng host.
Paraan ng Pagpapalamig
Ilagay sa refrigerator ang mga reyna at manggagawang host hanggang bumagal ang kilos ng mga ito. Ilagay ang reyna sa test tube na kinaroroonan ng mga manggagawa. Alisin ito kapag napansing naglilinis ng katawan at/o nagpapakain ang mga ito.
Mga Tip at Payo
Kung minsan, inaabot ng ilang araw, linggo, o buwan bago mangitlog ang mga reyna. Karaniwan, tiyak na palatandaan ang unang itlog na mabubuhay ang kolonya. Nakadepende sa dami ng host ang bilang ng mga itlog na mailalabas.
Mahalagang timbangin ang dami ng host at ang pagiging agresibo ng mga ito. Habang dumarami ang mga manggagawang host, nagiging mas agresibo ang mga ito at madalas nilang pinuputol-putol ang mga manggagawang kabilang sa biolohikal na kolonya. Kasabay nito, mas maraming manggagawang host ang nangangahulugan ng mas maraming itlog na ilalatag ng reyna.
Formica
Isinulat ng AntsBC ang seksyon ng Formica sa gabay na ito. Gayunman, gumawa ako ng ilang maliliit na pagbabago sa pag-format at nilalaman tungkol sa mga katanggap-tanggap na host.
May tatlong pangkat ng Formica na pansamantalang mga parasito sa lipunan: ang pangkat ng F. rufa, ang pangkat ng F. microgyna, at ang pangkat ng F. exsecta. Mayroon ding isang pangkat ng Formica na nang-aalipin sa ibang langgam: ang pangkat ng F. sanguinea. Ang gabay na ito ay naaangkop din sa Polyergus, o mga langgam na amazon. Tatalakayin ko muna ang mga pansamantalang parasito sa lipunan at pagkatapos ay ang mga nang-aalipin sa ibang langgam.
Pagkilala
(Formica s. str) Pangkat ng Formica rufa:
Formica obscuripes, ni Sean McCann
Mga susi na kinabibilangan ng pangkat na ito:
http://www.antwiki.org/wiki/Key_to_Nearctic_species_in_the_Formica_rufa_grouphttps://www.utep.edu/leb/ants/formicarufagroup.doc
Kabilang sa mga species sa Hilagang Amerika ang (hindi isinama ang mga kasingkahulugan):
Formica aterrima, Formica calviceps, Formica ciliata, Formica coloradensis, Formica comata, Formica criniventris, Formica dakotensis, Formica ferocula, Formica fossaceps, Formica integra, Formica integroides, Formica laeviceps, Formica mucescens, Formica obscuripes, Formica obscuriventris, Formica oreas, Formica planipilis, Formica prociliata, Formica propinqua, Formica ravida, Formica reflexa, at Formica subnitens.
Mga Eurasian species (hindi isinama ang mga kasingkahulugan):
Formica adelungi, Formica approximans, Formica aquilonia, Formica dusmeti, Formica kupyanskayae, Formica lugubris, Formica opaca, Formica paralugubris, Formica polyctena, Formica pratensis, Formica rufa, Formica truncorum, Formica sinensis, Formica frontalis, Formica yessensis, Formica uralensis, at Formica wongi.
Mga host: Serviformica, Neoformica, o mas partikular, isang species ng grupong Formica fusca.
Pagkain: Mahilig ang mga langgam na ito sa pulot, tubig na may asukal, at iba pang matatamis na carbohydrate. Madali rin nilang tinatanggap ang karamihan sa mga insekto at arachnid. Bukod dito, mpartikular na gusto ng mga species na kabilang sa grupong F. rufa ang mga uod ng Lepidoptera, at hinahanap ng maraming species ang mga ito sa mga puno.
Mga Katangiang Pagkakakilanlan/Biyolohiya:
Kilala ang grupong Formica rufa dahil sa malalaking bunton na ginagawa ng mga species na kabilang dito sa ilang. Kadalasan, yari ang mga bunton na ito sa mga sanga, dahong nalaglag, talahib, at iba pang organikong materyal. Karamihan sa mga species ay nakatira sa kagubatan, ngunit may ilan ding naninirahan sa mga damuhan. Karaniwang may iba't ibang laki ang mga manggagawa. Karamihan sa mga species na kabilang dito ay may kulay pula at itim. Malaki rin ang pagkakaiba-iba ng laki ng mga reyna at manggagawa sa mga species na ito. Karaniwang nagaganap ang mga paglipad para sa pagpaparami tuwing Hulyo - Agosto, bagaman may ilang species (gaya ng Formica obscuripes) na lumilipad na sa huling bahagi ng Abril. Karaniwang nagsisimula ang pagtatatag ng kolonya kapag naghahanap ng mga kolonya ng host ang mga reyna na nawalan na ng pakpak, pinapatay ang reyna ng host, at ginagamit ang natitirang mga manggagawa ng host upang magpalaki ng kanilang mga supling. Unti-unting mamamatay ang mga manggagawa ng host, hanggang sa reyna ng parasito at mga manggagawa nito na lamang ang matira. Tumatanggap muli sa pugad ang ilang species ng mga reyna na nawalan na ng pakpak. Maaaring magkaroon ang mga kolonya ng maraming reyna at maraming pugad.
(Formica s. str) Grupo ng Formica microgyna
Reyna ng Formica densiventris, ni Gary Alpert
Mga susi na kinabibilangan ng pangkat na ito:
Mga North American species (hindi isinama ang mga kasingkahulugan):
Formica adamsi, Formica densiventris, Formica difficilis, Formica dirksi, Formica impexa, Formica indianensis, Formica knighti, Formica microgyna, Formica morsei, Formica nepticula, Formica nevadensis, Formica postoculata, Formica querquetulana, Formica scitula, Formica spatulata, at Formica talbotae.
Mga host: Serviformica, o mas partikular, isang species na kabilang sa F. fusca o sa grupong F. neogagates .
Mga Katangiang Pagkakakilanlan/Biyolohiya (Paalala: Napakakaunti ng mga mapagkukunang makukuha tungkol sa pangkat ng F. microgyna; ginawa ko ang lahat para tipunin ang impormasyong nakalap ko):
Pinaniniwalaang nagmula ang pangkat ng Formica microgyna sa pangkat ng F. rufa. Kabilang sa mga pangunahing pagkakaiba ng dalawa ang laki (karaniwang mas maliliit ang mga manggagawa at reyna, lalo na ang mga reyna, ng pangkat ng F. microgyna kaysa sa mga nasa pangkat ng F. rufa) at tirahan (karaniwang mas gusto ng pangkat ng F. rufa ang mga kagubatan, samantalang mas gusto ng pangkat ng F. microgyna ang mga damuhan at kapatagan). Karaniwan ding mukhang napakapayat ng mga reyna ng pangkat ng F. microgyna. Dumarami at nagtatatag ng mga bagong kolonya ang mga species ng pangkat na F. microgyna gaya ng mga nasa pangkat ng F. rufa; (karaniwang kasama sa pagtatatag ng kolonya ang paghahanap ng mga reyna na nawalan ng pakpak ng mga kolonya ng host, pagpatay sa reyna ng host, at paggamit sa natitirang pangkat ng mga manggagawang host upang palakihin ang sarili nilang mga anak).
(Coptoformica) Pangkat ng Formica exsecta
Reyna at manggagawang langgam ng Formica ulkei kasama ang mga manggagawang host ng F. podzolica at F. aserva, ni Crystal S
Reyna at mga manggagawang langgam na may pakpak ng Formica exsecta, ni Hayley Wiswell
Mga susi na kinabibilangan ng pangkat na ito:
Mga North American species (hindi isinama ang mga kasingkahulugan):
Formica exsectoides, Formica opaciventris, at Formica ulkei.
Mga Eurasian species (hindi isinama ang mga kasingkahulugan):
Formica bruni, Formica exsecta, Formica manchu, Formica mesasiatica, Formica fukaii, Formica fennica, Formica pressilabris, Formica foreli, Formica forsslundi, Formica pisarskii, at Formica suecica.
Mga host: Serviformica o, mas partikular, isang species ng pangkat ng Formica fusca.
Mga Katangiang Pagkakakilanlan/Biyolohiya:
May natatanging malukong na likurang gilid ng ulo ang lahat ng species na kabilang sa pangkat ng F. exsecta.
Ang mga species na kabilang sa pangkat na ito ay gumagawa ng bunton, gaya ng iba pang parasitikong spp. ng Formica. Mas gusto nilang gumawa ng pugad sa mga kagubatan at bumubuo sila ng mga superkolonya na may maraming pugad, gaya ng sa pangkat ng F. rufa. Nagtatatag sila ng mga bagong kolonya gaya ng iba pang pangkat ng parasitikong Formica, at karaniwan nilang pinapapasok muli ang mga reyna sa kanilang mga pugad.
Mga nang-aalipin:
(Raptiformica) Pangkat ng Formica sanguinea
Reyna ng Formica cf. subintegra kasama ang mga manggagawang host ng Formica fusca, ni Antshaman
Mga North American species:
Formica aserva, Formica creightoni, Formica curiosa, Formica gynocrates, Formica sanguinea subnuda, Formica subintegra, Formica obtusopilosa, Formica pergandei, Formica puberula, Formica rubicunda, at Formica wheeleri.
Mga Eurasian species:
Formica sanguinea.
Mga host: Mas mainam ang Serviformica o isang species ng grupong Formica fusca, ngunit kilala silang umaalipin din ng mga Lasius spp., Myrmicinae spp., at maging ng iba pang parasitikong Formica spp.
Mga Katangiang Nakikilala sa Grupong Ito/Biyolohiya:
Ang grupong Formica sanguinea lamang ang grupong nanghuhuli ng alipin sa Formica. Matatagpuan ang mga miyembrong species ng grupong ito sa buong U.S. at Canada, at marami ring populasyon ng Formica sanguinea sa buong Europa. Makikilala ang mga manggagawa at reyna ng grupong nanghuhuli ng alipin mula sa ibang Formica spp. batay sa makakapal na maiikling balahibo sa kanilang mga gasters, sa malaki nilang panga na hugis karit, at sa pagkakaroon ng bingaw sa clypeus malapit sa bibig. Karaniwang mas malalaki ang mga nanghuhuli ng alipin kumpara sa ibang mga species ng Formica .
Karaniwang nananatili sa loob ng kanilang pugad ang mga nanghuhuli ng alipin sa grupong Formica sanguinea buong araw, araw-araw; maliban na lang kapag sumasalakay sila para manghuli ng mga alipin. Hindi sila mismo ang naghahanap ng pagkain. Ang mga aliping langgam ang gumagawa ng lahat, mula sa pagpapalaki ng mga inakay at paghahanap ng pagkain hanggang sa pag-aalaga sa pugad. Pagsalakay para manghuli ng mga alipin lamang ang ginagawa ng mga nanghuhuli ng alipin, kaya ganoon ang tawag sa kanila.
Nagsisimula ang pagsalakay kapag nakahanap ang isang espiya ng kolonya ng host. Pagkatapos, bumabalik ang espiya sa pugad nito para magtipon ng pangkat na sasalakay. Saka lumalabas ang pangkat at pinapasok ang pugad, at ninanakaw ang mga bagong pisang langgam at mga inakay na magiging mga alipin sa hinaharap.
Halos kapareho ng sa mga parasitikong kolonya ang pagtatatag ng kolonya para sa mga Formica na nanghuhuli ng alipin: naghahanap ang mga reyna na nagtanggal na ng pakpak ng mga kolonya ng host, pinapatay ang reyna ng host, at ginagamit ang natitirang mga manggagawang langgam ng host para palakihin ang kanilang mga inakay. Gayunman, kilala ang mga reyna ng Formica na nanghuhuli ng alipin sa pagsalakay nang mag-isa sa mga kolonya ng host; kinukuha nila ang mga inakay nito at iniimbak sa loob ng lungga. Kalaunan, bubuksan nila ang mga pupa at hahayaan ang mga bagong pisang aliping langgam na mag-alaga sa kanilang mga inakay. Kilala ring ginagawa ito ng ibang mga parasitikong Formica, pero hindi ito kasingdalas ng ginagawa ng mga reyna ng Formica na nanghuhuli ng alipin.
Mga Pamamaraan sa Pagtatatag ng Kolonya
Pagpapalaki ng mga Parasitikong Formica:
Karaniwang lumilipad ang mga reyna ng parasitikong Formica sa kalagitnaan ng tag-init, at karamihan sa kanila ay lumilipad mula Hulyo- Agosto, kaya magmasid sa mga buwang iyon. Matatagpuan ang mga reyna na nagtanggal na ng pakpak habang naghahanap ng mga kolonya ng host na papasukin pagkatapos ng kanilang pangkasal na paglipad.
Ang pangunahing pagkakaiba sa pagpapalaki ng mga parasitikong Lasius kumpara sa Formica ay kadalasang kayang buksan ng mga parasitikong Formica spp. ang mga pupa, samantalang hindi ito kayang gawin ng mga parasitikong Lasius. Kaya, sa halip na agad gumamit ng mga paraan para ipakilala ang mga manggagawang langgam ng host, maaari mo munang bigyan ng mga pupa ang iyong reyna. Personal kong gusto ang paggamit ng apat na hakbang na paraan sa pagpapalaki ng mga parasitikong Formica. Nagamit ko na ang paraang ito noon nang matagumpay, kaya inirerekomenda ko ito. Kabilang sa paraang ito ang unang pagpapakilala ng mga pupa, at pagkatapos ay mga manggagawang langgam kung hindi mabuksan ng reyna ang mga pupa.
Kaya, nang hindi na magpaligoy-ligoy pa, dumako na tayo rito:
Paraan ng Pagpaparami:
1. Ipagpalagay na mayroon ka nang reyna, dapat mo muna siyang bigyan ng mapagkukunan ng likidong asukal dahil kaunti lang ang naipong pagkain niya. Titiyakin ng pagpapakain na magkakaroon siya ng enerhiya sa buong proseso ng pagtatatag ng kolonya.
2. Kumuha ng ilang pupa ng host. Sa ligaw, pinakakaraniwang ginagamit ang pangkat ng fusca (Black Formica). Gayunman, napag-alaman kong puwedeng gamitin ang karamihan sa mga species ng Formica. Malaking tulong ang pagtukoy sa species ng iyong reyna dahil mas matutukoy mo kung anong species ng host ang kailangan niya. Kapag nakakita ka na ng kolonya ng species na host ng iyong reyna, iminumungkahi kong mangolekta ka ng mga 30 pupa at 10 manggagawa (maaaring magamit sa bandang huli ang mga manggagawang host). Tandaan, maaari kang bumalik anumang oras para kumuha pa ng mga pupa. Maaari itong gawin gamit ang pala sa madaling-araw.
3.Kumuha ng ilang (4-8) pupa mula sa tirahan ng mga kolonya ng host mo at ihandog ang mga ito sa iyong reyna. Tiyaking mag-iwan ng ilang pupa sa tirahan ng iyong mga manggagawang host. Maaaring magamit ang mga ito sa bandang huli.
4a. Karamihan sa mga parasitikong Formica ay kayang magbukas ng mga pupa. Kung mabuksan ng iyong reyna ang mga pupa bago mamatay ang mga ito, hindi mo na kakailanganin ang mga manggagawang host; mas marami lang na pupa ang kailangan mo! Iminumungkahi kong unti-unti mong ilagay ang mga pupa sa tirahan ng iyong parasitikong reyna, dahil kung sabay-sabay mong ilalagay ang lahat ng 10-50, masosobrahan ang kolonya mo at may ilang pupa na mamamatay.
4b. Kung hindi kayang buksan ng iyong reyna ang mga pupa at mamatay ang mga ito, kakailanganin niya ang mga manggagawang host. Iminungkahi kong kunin mo ang mga manggagawang host bago mo pa talaga kailanganin ang mga ito dahil habang tumatagal na hiwalay ang mga iyon sa tunay na reyna at kolonya nila, lalo namang kumukupas ang amoy nila. Umaasa ang mga langgam sa amoy upang malaman kung kabilang sa kanilang kolonya ang ibang mga langgam, kaya kung mahigit 2 linggo nang hiwalay sa kolonya ang iyong mga manggagawang host, mas malaki ang posibilidad na tanggapin nila ang parasitikong reyna at makipagsanib-puwersa rito.
Kapag nagpapakilala ng mga manggagawang host sa mga parasitikong reyna, gusto kong gamitin ang paraang gumagamit ng mga callow. Kaya ko sinabi sa iyo kanina na mag-iwan ng ilang pupa sa tirahan ng iyong mga manggagawang host para magamit mo ang mga ito bilang mga manggagawang host ngayon. Habang tumatanda ang mga pupa, bubuksan ng mga manggagawang host ang mga cocoon at isisilang ang mga bagong manggagawa. Ang mga bagong pisang langgam ay tinatawag na mga callow. Hindi pa sapat ang tagal ng buhay ng mga callow para mamana ang unti-unti nang naglalahong amoy ng kolonya ng host, kaya mas mainam silang gamitin bilang mga manggagawang host. Kung hindi mo alam kung ano ang hitsura ng mga callow, subukang maghanap sa tirahan ng manggagawang mabagal kumilos at medyo maputla.
Malamang na isa siyang callow. Bago mo ipakilala ang mga callow sa iyong reyna, tiyaking sundin ang maiikling hakbang na ito:
Paraan gamit ang mga callow:
Pagkatapos alisin ang mga patay/nabubulok na pupa sa tirahan ng iyong parasitikong reyna, pakainin siya ng kaunting pulot o ng carbohydrate na gusto mo. Sa ganitong paraan, magkakaroon siya ng sapat na enerhiya kapag ipinakilala na ang mga manggagawang host at hindi siya magugutom (na nangangahulugan ding mas maliit ang posibilidad na patayin niya ang mga manggagawang host para makakuha ng pagkain).
Panghuli, mangolekta ng mga 1-4 callow at ipakilala ang mga ito sa inyong reyna. Napakahalagang subaybayan ang kanilang mga interaksiyon sa yugtong ito. Mahihina ang mga manggagawang langgam na callow, kaya malabong saktan nila ang reyna. Gayunman, maaaring hindi gaanong magiliw ang reyna. Bilang pangkalahatang tuntunin, mas malamang umatake ang mga langgam kapag magkakasama kaysa kapag nag-iisa. Mas madali ring mamagitan kung kinakailangan kapag kaunting manggagawa lang ang ipinakilala. Kung magiging maayos ang lahat, tatanggapin ng reyna ang mga manggagawang langgam na host at magkakaroon na kayo ng parasitikong kolonya! Kung tinanggap na niya ang mga manggagawang langgam na host, maaari kayong magdagdag ng parami nang paraming pupa para lumaki ang populasyon ng mga manggagawang host.
Reyna ng Formica pratensis kasama ang mga manggagawang langgam na host, ni Lusatica
Ipagpalagay nating gumana ang isa sa mga paraang ito at nakibagay na ang inyong parasitikong reyna sa mga manggagawang langgam na host. Ang kailangan na lang ninyong gawin ay maghintay hanggang mangitlog ang reyna at magkaroon kalaunan ng unang salinlahi ng mga anak. Tandaan na karaniwang nagsisimulang mangitlog ang mga parasitikong reyna ng Formica pagkatapos ng una nilang hibernation. Kung hindi agad mangitlog ang inyong reyna, hindi ibig sabihin nito na baog siya; maaaring naghihintay lang talaga siya sa hibernation. Alagaan ang inyong parasitikong kolonya gaya ng isang karaniwang kolonya habang hindi pa dumarating ang mga anak ng parasitikong reyna (at kahit pagkatapos din nilang dumating). Pakainin sila gaya ng pagpapakain ninyo sa karaniwang kolonya (pero marahil ay nang may kaunting dagdag na pag-iingat). Kapag marami-rami na ang manggagawa ng parasito, maaari pa ninyong isaalang-alang na ilipat ang kolonya sa setup na kahawig ng likas na kapaligiran. Kung magbibigay kayo ng mga materyales na ginagamit ng species na inaalagaan ninyo sa paggawa ng mga punso nito sa ligaw, maaari ninyong makita silang gumawa ng malaking punso gaya ng ginagawa nila sa ligaw!
Gayundin, tandaan na may mahalagang kaugnayan ang mga parasitikong Formica spp. sa kanilang tirahan at mga antas ng kaligtasan. (Pasasalamat kay AntsAreUs para sa impormasyong ito). Dahil dito, mahalagang bigyan ang inyong mga parasito ng mga sangkap na kahawig ng likas na kapaligiran, gaya ng lupa, buhangin, maliliit na sanga, atbp. Gusto kong i-sterilize ang lahat ng bagay mula sa kalikasan na inilalagay ko sa mga setup ko para alisin ang anumang mapaminsalang bakterya na maaaring dala ng mga ito. Magagawa ito sa pamamagitan ng pagbe-bake o pagyeyelo.
Para sa mga hindi pinalad na mapalago ang inyong parasitikong reyna lampas sa mga unang yugto ng pagtatatag ng kolonya, nakikiramay ako. Minsan, sa kabila ng lahat ng ginagawa at sinusubukan ninyo, hindi pa rin umaayon sa plano ang mga bagay-bagay. Kung namatay na ang inyong reyna, wala na kayong magagawa sa ngayon kundi maghanap ng iba. Kung buhay pa siya pero patay na ang mga manggagawang langgam na host niya, maaari ninyong subukang ulitin ang proseso. Sa pangalawang pagsubok, susubukan kong gumamit ng ibang species na host kung hindi kayo 100% sigurado sa eksaktong pagkakakilanlan ng inyong reyna. Posibleng maling species ng host lang ang nakuha ninyo.
Mga Tip at Payo
Mga Pangkalahatang Tip para sa parasitikong Formica:
- Tiyaking pakainin ng asukal at protina ang iyong parasito sa lahat ng yugtong nabanggit sa itaas. Hindi lubusang claustral ang mga parasitikong reyna. Dahil mababa ang tsansa ng matagumpay na pagpasok sa ligaw, mas pinagtutuunan ng mga parasitikong kolonya ang dami kaysa kalidad kapag gumagawa ng mga alado. Sa halip na tiyaking busog na busog ang bawat alado, pinagtutuunan nilang makagawa ng pinakamaraming alado hangga't maaari. Maaaring mamatay ang iyong parasito kung hindi mo ito papakainin.
- Kung minsan, kahit hindi inaatake ng mga manggagawang host ang parasitikong reyna, hindi pa rin sila nagiging kaisa nito. Karaniwan itong nangyayari kapag mga ganap nang adultong manggagawa lamang ang ipinapasok, lalo na kung galing ang mga ito sa magkakahiwalay na kolonya. Kabilang sa mga palatandaan na hindi pa nagkakaisa ang mga manggagawa at reyna ang palaging pagtatangkang tumakas ng mga manggagawang host, pag-iwas/pagwawalang-bahala nila sa parasito, pagtanggi nilang linisin ito, at pagtanggi nilang makipagpalitan ng pagkain dito o hindi nila pagsisimulan nito. Bagaman maaaring makita ang mga sintomas na ito kaagad matapos ipakilala ang mga host sa parasito, mag-alala na kung magpapatuloy ang mga ito nang mahigit isang linggo. Nababawasan ang posibilidad nito kapag mga bagong pisa at pupa ang ipinapasok. Hindi pa lubusang nakukuha ng mga bagong pisa ang amoy ng kanilang inang kolonya, at taglay naman ng mga pupa ang amoy ng kolonya kung saan sila mapipisa. Kung napansin mong nagpapatuloy nang isang linggo o higit pa ang mga nakapipinsalang sintomas, ipakilala ang parasito sa mga bagong host o sa ibang species ng host. Subukan ding maghanap ng mga pupa at magpalaki ng mga bagong pisa (kung hindi mo pa ito nagagawa). Gaya ng nabanggit ko, karaniwang nangyayari lamang ang ganitong kondisyon kapag mga adultong manggagawa lamang ang ipinapasok. Kabilang sa mga palatandaang matagumpay na naisama ang mga host sa parasito ang pagsisimula at pagpapatuloy ng mga host sa pagpapalitan ng pagkain kasama ang parasito, paglilinis dito at paninirahan kasama nito.
- Mas maraming itlog ang nangingitlog ng mga parasitikong species kapag mas maraming manggagawang host ang naroroon. Dapat itong tandaan kapag naghahanda ng mga host para sa iyong parasito. Bunga ito ng dalawang bagay:
1) Mas maraming host = mas maraming langgam na makapag-aalaga sa mga inakay
2) Gusto ng mga parasitikong reyna na kapantay man lang o doble ang dami ng mga manggagawang host kumpara sa mga biyolohikal na manggagawa ng parasito.
Pag-aalaga sa grupong Formica rufa: Kailangan ng mga langgam na ito ng mga pugad na may maayos na bentilasyon upang makatulong mabawasan ang epekto ng anumang formic acid (methanoic acid) na maaaring i-spray ng kolonya. May natatanging ugnayan din sila sa kanilang kapaligiran, na nakaaapekto sa kanilang tagumpay, kaya sa tingin ko ay magandang maglagay ng mga elementong kahawig ng kalikasan sa kanilang pugad (hal. lupa/maliliit na sanga na maaari nilang gamitin para palamutian ang kanilang test tube). Malaki rin ang pakinabang ng mga langgam na ito sa tuloy-tuloy na suplay ng carbohydrates, gaya ng pulot o tubig na may asukal.