بزرگ‌ترین نگرانی بیشتر افرادی که تازه نگهداری از مورچه‌ها را شروع کرده‌اند، به‌ویژه والدین، این است: «آیا این مورچه‌ها فرار می‌کنند و وارد خانه‌ام می‌شوند؟» معمولاً پاسخ منفی است و بیشتر گونه‌های مورچه در محیط خانه از بین می‌روند. حتی گونه‌هایی مانند مورچه‌های نجار هم اغلب می‌میرند، مگر اینکه خانهٔ موردنظر از قبل به‌دلیل رطوبت بیش‌ازحد پوسیده و آسیب‌دیده باشد.
این مقاله به نحوهٔ نگهداری از مورچه‌ها و راه‌های جلوگیری از فرارشان می‌پردازد.
نگهداری از مورچه‌ها
نگهداری از مورچه‌ها موضوع بسیار سرگرم‌کننده‌ای است و برای هر اندازه‌ای از کلونی، لانه‌های متفاوتی به کار می‌رود. به‌طور کلی، بیشتر لانه‌ها از یک فورمیکاریوم و یک محوطهٔ بیرونی تشکیل می‌شوند. بااین‌حال، رایج‌ترین لانه برای کلونی‌های کوچک و ملکه‌های تنها، لانهٔ لوله‌آزمایشی است.
لانهٔ لوله‌آزمایشی
لانهٔ لوله‌آزمایشی ارزان‌ترین، رایج‌ترین و بی‌شک راحت‌ترین نوع لانه برای مورچه‌هاست. در این ویدیو، نحوهٔ آماده‌سازی لانهٔ لوله‌آزمایشی را نشان می‌دهیم و همچنین مزایا و معایب آن و ارتقاهای دیگری را بررسی می‌کنیم که می‌توان برای بهبود کیفیت زندگی مورچه‌ها در لولهٔ آزمایش انجام داد.
مزیت اصلی لوله‌های آزمایش، توانایی آن‌ها در حفظ رطوبت یکنواخت برای مورچه‌های داخلشان است. هزینهٔ پایین و آسان بودن تمیزکردن و آماده‌سازی لانه‌های جدید را هم باید در نظر گرفت.
بااین‌حال، استفاده از لولهٔ آزمایش معایب زیادی هم دارد. یکی از معایب بزرگ آن، رطوبت محدودی است که لولهٔ آزمایش می‌تواند فراهم کند. برای بسیاری از گونه‌های کوچک‌تر مانند Brachymyrmex، ایجاد رطوبت ایدئال بدون افزودن بستر به لانه دشوار است. بسیاری از مورچه‌ها نیز در لوله‌های آزمایش احساس راحتی نمی‌کنند.
آماده‌سازی لولهٔ آزمایش نسبتاً آسان است. فقط به یک لولهٔ آزمایش، ماده‌ای نیاز دارید که بتواند آب را جذب و حفظ کند و هوا از آن عبور کند، و کمی آب.
انتخاب لوله آزمایش - لوله‌های آزمایش معمولاً از دو جنس ساخته می‌شوند: شیشه و پلاستیک. شیشه معمولاً دید بهتری فراهم می‌کند و تمیز کردنش آسان‌تر است، اما اگر بیفتد مستعد شکستن است. لوله‌های آزمایش قابل‌پرکردنِ دوباره هم وجود دارند که در ترکیب با اسفنج‌های قابل‌استفادهٔ مجدد، زحمت زیادی را کم می‌کنند. بااین‌حال، افراد زیادی که این لوله‌های آزمایش را خریده‌اند به من گفته‌اند که نشتی دارند، مگر اینکه بستری جاذب آب به آن‌ها اضافه شود؛ حتی در آن صورت هم رطوبت معمولاً ماندگار نیست و باید مرتب دوباره آب‌گیری شوند.
می‌توان جایگزین‌ها را در مکان‌های مختلفی پیدا کرد؛ مانند لوله‌های آب‌گیری گل برای گیاه‌شناسی و لوله‌های سانتریفیوژ، هرچند هر دو از نظر اندازه، شفافیت یا هر دو محدودیت‌هایی دارند.
ابتدا لوله آزمایش را تا اندازه دلخواه از آب پر می‌کنید. میزان آب ممکن است بسته به عوامل مختلف متفاوت باشد. به‌طور کلی، باید در نظر داشت که هرچه آب بیشتری در لوله آزمایش باشد، مورچه‌ها می‌توانند مدت بیشتری در آن بمانند. توجه به این نکته مهم است، چون در برخی موارد مورچه‌های داخل لوله‌ای که آب کمی دارد باید زودتر از مورچه‌های داخل لوله‌ای با آب فراوان جابه‌جا شوند. این مسئله ممکن است برای گونه‌های حساس زیان‌بار باشد. از سوی دیگر، فضای بیشتر برای مورچه‌ها نه‌تنها جا را بازتر می‌کند، بلکه غذا دادن به آن‌ها را بدون فرار مورچه‌ها آسان‌تر می‌سازد، چون می‌توان فاصله بیشتری میان مورچه‌ها، غذا و دهانه لوله آزمایش ایجاد کرد.
سپس هر ماده‌ای را که در مرکز قرار می‌گیرد، داخل آن می‌گذارید. اینجا از پنبه استفاده می‌کنم، اما گزینه‌های دیگری مانند اسفنج‌های چندبارمصرف، دستمال کاغذی و مواد دیگر هم وجود دارند. برای چیدمان معمول لوله آزمایش، می‌توان در این مرحله لوازم جانبی را اضافه کرد؛ بستر، قطعات داخلی، ظرف‌های غذا و دیگر لوازم جانبی لوله آزمایش.
در آخر، لوله را می‌بندید تا از فرار مورچه‌ها جلوگیری کنید. البته روش‌های مختلفی برای این کار وجود دارد و بسیاری ترجیح می‌دهند از یک جداکننده چوب‌پنبه‌ای یا نی و مقداری پنبه استفاده کنند تا روزنه کوچکی به محفظه جمع‌آوری غذا ایجاد شود.
فرمیکاریوم
فرمیکاریوم اصطلاحی رایج در این سرگرمی است که به چیزی گفته می‌شود که عموماً «مزرعه مورچه» نامیده می‌شود. فرمیکاریوم‌ها انواع مختلفی دارند که هرکدام مزایا و معایب خود را دارند.
به‌طور کلی، هنگام انتخاب فرمیکاریوم باید اندازه و جنس آن را در نظر گرفت.
بزرگ‌ترین اشتباهی که مبتدی‌ها مرتکب می‌شوند، انتخاب فرمیکاریوم با اندازه نامناسب است. فرمیکاریوم بیش‌ازحد بزرگ به مورچه‌ها آسیب می‌زند و کلونی را به نابودی می‌کشاند. دلایل مختلفی برای این مسئله وجود دارد، اما به‌طور کلی پذیرفته شده است که جریان هوای بیشتر به رشد نوزادان مورچه آسیب می‌زند، مورچه‌ها بخش‌هایی از فرمیکاریوم را با محل جمع‌آوری غذا اشتباه می‌گیرند و در نتیجه دیگر از جایی که غذا گذاشته شده غذا جمع نمی‌کنند یا زباله‌ها را در بخش دیگری از فرمیکاریوم می‌ریزند. به‌طور کلی، پیش از انتقال مورچه‌ها به فرمیکاریوم، آن‌ها باید بتوانند ۳۰٪ از سطح آن را بپوشانند. اندازه اتاقک‌های فرمیکاریوم نیز باید متناسب با اندازه خود مورچه‌ها باشد.
جنس ماده نیز در انتخاب فورمیکاریوم اهمیت دارد. مواد مختلف رطوبت را به میزان متفاوتی آزاد می‌کنند و در برابر مورچه‌ها مقاومت‌های متفاوتی دارند.
چوب
| مزایا | معایب |
| زیبا | ممکن است در رطوبت بالا تاب بردارد |
| حس طبیعی | جذب آب ضعیف |
| گونه‌های مخرب مورچه می‌توانند آن را بجوند و از آن عبور کنند |
یتونگ/AAC
| مزایا | معایب |
| حس طبیعی | گونه‌های مخرب مورچه می‌توانند آن را بجوند و از آن عبور کنند |
| جاذب آب | |
| سبک |
آجر نسوز
| مزایا | معایب |
| جذب آب بالا | گونه‌های مخرب مورچه می‌توانند آن را بجوند و از آن عبور کنند، اما از بیشتر مواد دیگر مقاوم‌تر است |
| سنگین |
گچ
| مزایا | معایب |
| جذب آب بالا | گونه‌های مخرب مورچه می‌توانند آن را بجوند و از آن عبور کنند |
| در صورت تماس طولانی‌مدت با آب حل می‌شود |
اکریلیک
| مزایا | معایب |
| مقاوم در برابر جویدن گونه‌های مخرب | حس غیرطبیعی |
| برای پخش آب به شکاف‌ها یا لایه‌ها نیاز دارد |
چاپ سه‌بعدی
| مزایا | معایب | ||
|
|
||
| جذب محدود آب |
طبیعت‌گرا
| مزایا | معایب |
| حس طبیعی | نداشتن دید به داخل لانه |
| اندازهٔ اتاقک‌ها با رشد کلونی افزایش می‌یابد؛ یعنی برای دامنهٔ وسیعی از اندازه‌های کلونی قابل استفاده‌اند | خاک‌های شنی ممکن است فروریزند |
| گل‌ولای و رس ممکن است روی شیشه/اکریلیک جمع شوند و مانع دید شوند |
می‌توانید فورمیکاریوم‌ها و لانه‌های مورچه را از اینجا بخرید
فضای بیرونی لانه (بخشی از اطلاعات برگرفته از راهنمای عمومی نگهداری مورچه)
فضای بیرونی لانه، یا محوطه جست‌وجوی غذا، به شما امکان می‌دهد به‌آسانی به مورچه‌ها غذا بدهید، بدون اینکه فرار کنند. همچنین جایی برای گذاشتن زباله‌هایشان در اختیارشان می‌گذارد و مورچه‌ها اغلب زباله‌ها را برای آسان‌تر شدن تمیزکاری در گوشه‌ای جمع می‌کنند.
فضای بیرونی لانه را می‌توان از تقریباً هر ظرفی ساخت، به شرطی که آن‌قدر بزرگ باشد که بتوانید یک دستتان را داخل آن ببرید.
بعضی‌ها برای فضای بیرونی لانه‌شان سنگ تمام می‌گذارند و آن را تزئین می‌کنند یا حتی در آن گیاه می‌کارند. بااین‌حال، می‌توانید فقط از یک جعبه پلاستیکی ساده و خالی استفاده کنید.
ظرف‌های کوچک غذا، غذا دادن و تمیزکاری را آسان‌تر می‌کنند. درپوش داخلی بعضی از بطری‌های نوشابه یا فویل آلومینیومی برای استفاده به‌عنوان ظرف غذا مناسب است.
بیشتر فضای بیرونی لانه‌ها درپوش‌های ایمن با سوراخ‌های تهویه دارند، اما بعضی دیگر باز هستند. صرف‌نظر از روشی که انتخاب می‌کنید، باید مانعی برای جلوگیری از فرار مورچه‌ها داشته باشید.
مهار مورچه‌ها
موانع مورچه
می‌توان برای جلوگیری از فرار مورچه‌ها، موانع خاصی را روی سطح لبه‌های بالایی محوطه‌های بیرونی قرار داد.
روغن زیتون
روغن زیتون فرابکر احتمالاً پرکاربردترین گزینه است. کمی دستمال کاغذی یا یک تکه پنبه بردارید، آن را به روغن آغشته کنید و لایه‌ای نازک به عرض حدود یک اینچ در امتداد لبه بالایی محوطه بیرونی بمالید. حتی می‌توانید با انگشت آن را روی سطح بکشید. پیش از استفاده، چند ساعت صبر کنید تا روغن جا بیفتد؛ چون مدتی چکه می‌کند و ممکن است مورچه‌هایی را که در آن گیر می‌افتند غرق کند. اگر چکه کرد، روغن اضافی را با دستمال کاغذی تمیز پاک کنید. این روغن به‌راحتی جلوی برخی گونه‌ها، مانند Myrmica و Formica، را می‌گیرد؛ هرچند بعضی مورچه‌ها به‌راحتی از روی آن عبور می‌کنند. باید هر ۲ تا ۳ هفته یک‌بار روغن را دوباره بمالید.
پودر تالک
برای ساخت یک مانع خانگی، از پودر بچه (از نوعی که از پودر تالک ساخته شده) و الکل ایزوپروپیل (الکل مالشی) استفاده کنید. آن‌ها را با هم مخلوط کنید تا خمیری به دست آید، نواری به ضخامت یک اینچ در امتداد لبه بالایی بمالید و بگذارید خشک شود. الکل به‌سرعت تبخیر می‌شود، بنابراین پودر خیلی زود به دیواره می‌چسبد. ذرات پودر چندان محکم به سطح نمی‌چسبند و حتی وزن یک مورچه هم باعث می‌شود بریزند. این روش هم موقتی است و به نظر می‌رسد بعضی مورچه‌ها مشکلی برای عبور از آن ندارند. مراقب باشید؛ هرچه مورچه‌های بیشتری تلاش کنند از آن عبور کنند، مانع سریع‌تر از بین می‌رود. اگر کلونی بزرگی دارید، مورچه‌ها خیلی زود مسیری را باز می‌کنند.
فلوئون یا اینست-ا-اسلیپ
اینست-ا-اسلیپ یا تفلون مایع، یکی از بهترین موانع موجود است. در بطری کوچکی عرضه می‌شود و نسبت به مقدارش قیمت بالایی دارد. اما پیش از آنکه این موضوع منصرفتان کند، در نظر بگیرید که برای هر لایه فقط بخش کوچکی از بطری مصرف می‌شود و دست‌کم چند ماه دوام می‌آورد. رطوبت بالا یا دمای پایین باعث می‌شود سریع‌تر از بین برود. هر بار استفاده باید حدود شش ماه دوام داشته باشد. Canada Ant Colony فلوئون را در دو اندازه می‌فروشد: اندازه بزرگ و اندازه کوچک