Ang Pinakakompletong Gabay sa Pag-aalaga ng Langgam para sa mga Nasa Hustong Gulang

Ako si Zach, at nag-aalaga na ako ng mga langgam mula pa noong 2016. Kamangha-manghang libangan ang pag-aalaga ng langgam; para kang may lipunan sa iyong mesa. Mapapanood mo silang lumaki mula sa iisang reyna hanggang maging isang masiglang lipunan na may sarili nilang mga sistema sa pamamahala ng basura, pagtatanggol, at maging pangangalagang pangkalusugan. Nangangailangan ng ilang pangunahing kaalaman at kagamitan ang pagsisimula at pagpapalaki ng kolonya ng langgam, pero maaari itong maging isang lubhang kasiya-siya at nakapagtuturong karanasan. Humigit-kumulang 5 taong gulang na ang pinakamatatandang kolonya ko ngayon, pero may mga kaibigan akong halos doble niyon ang itinagal ng mga kolonya.

Narito ang sunod-sunod na gabay kung paano magsimula, kasama ang ilang tip at payo para mapanatiling masaya ang iyong mga langgam. 

Ano ang Kailangan Ko?

Mga Langgam

Tirahan

Pagpapakain

Iba Pang Kagamitan

Hakbang 1: Magsaliksik Tungkol sa Iba’t Ibang Uri ng Langgam

Bago kumuha ng mga langgam, mahalagang unawain ang iba’t ibang uri ng langgam at pumili ng angkop para sa mga baguhan. May ilang uri na mas madaling alagaan at mahusay umangkop sa mga kondisyong bihag. Kabilang sa mga sikat na uri para sa mga baguhan ang:

  • Lasius niger (Itim na langgam sa hardin): Karaniwan at madaling alagaan. Napakatibay at aktibo.
  • Formica subsericea (Malasutlang langgam sa bukid): Mas malaki kaysa sa Lasius niger. Napakaagresibo sa pagkain, pero maaaring pihikan ang mga kolonya kapag kakaunti pa ang mga langgam.
  • Tetramorium immigrans (Langgam sa bangketa): Napakatibay. Mabilis lumaki at matakaw kumain.
  • Camponotus spp. (Mga langgam na karintero): Mas malalaking langgam na mabagal lumaki at nagkakaroon ng mga sundalo.
  • Pogonomyrmex spp. (Mga Langgam na Tagaani): Pinasikat ni Uncle Milton, napakatibay ng mga ito, mahilig sa init, at nabubuhay sa mga buto.

Hakbang 2: Kumuha ng Reyna ng Langgam o Panimulang Kolonya

Ang reyna ang puso ng iyong kolonya, kaya mahalagang makakuha ng malusog na reyna. Narito ang ilang paraan para makakuha nito:

  1. Manghuli ng reyna sa panahon ng nuptial flight (tagsibol at tag-init para sa maraming uri). Hanapin ang mga reyna na may pakpak sa maiinit at mahalumigmig na araw pagkatapos umulan. Makikilala ang mga ito sa malaki nilang thorax at abdomen. Makakatulong ang mga online na komunidad gaya ng formiculture na matukoy ang uring nahuli mo.
  2. Bumili ng reyna at panimulang kolonya sa isang mapagkakatiwalaang tagapagtustos ng mga langgam. May mga partikular na batas ang karamihan sa mga bansa na nagtatakda kung aling mga uri ng langgam ang maaaring alagaan, at kadalasang itinatakda rin ng mga ito kung saan maaaring bumili. Tiyaking legal alagaan ang uri ng langgam sa inyong lugar. Makakahanap ka rito ng mga kolonya o langgam na ipinagbibili sa Canada at dito sa Estados Unidos.

Kung bibili ng maliit na panimulang kolonya, maaari kang dumiretso sa hakbang 5 (Pag-aalaga ng mga Langgam sa Test Tube). Kung bibili ka naman ng kolonya na handa nang ilipat sa formicarium (10-25 manggagawa para sa malalaking langgam, 25-50 manggagawa para sa maliliit na langgam), maaari kang dumiretso sa hakbang 6 (Paglilipat ng mga Langgam Mo sa Formicarium).

Hakbang 3: Maghanda ng Pansamantalang Test Tube Setup (Para sa mga Ligaw na Reyna)

Ginagaya ng test tube setup ang mga likas na kondisyon at mainam ito para magsimula ng kolonya. Kailangan lang ang hakbang na ito kung ikaw mismo ang manghuhuli ng reyna. Karaniwang nasa test tube setup na ang mga langgam mula sa karamihan ng mga nagtitinda.

  1. Lagyan ng tubig ang isang-katlo ng test tube.
  2. Magpasok ng bolang bulak para makabuo ng imbakan ng tubig at hindi ito tumagas.
  3. Ilagay ang reyna ng langgam sa tuyong bahagi at selyuhan ang bungad gamit ang isa pang bolang bulak.

Hakbang 4: Hintayin ang mga Unang Manggagawa

Kung reyna lang ang mayroon ka, ilagay ang test tube sa isang madilim at mainit na lugar. Mainam kung mayroon kang heat cable; ilagay ito sa may dulo ng tuyong bahagi ng tubo para painitin ang mga langgam.

Karamihan sa mga reyna ay ganap na klaustral, ibig sabihin, hindi nila kakailanganin ng pagkain sa panahong ito. Karaniwan, mas malalaki ang mga ganap na klaustral na reyna ng langgam at mas malalaki rin ang kanilang mga abdomen kaysa sa ibang reyna.

May ilang uri ng langgam na semi-claustral, ibig sabihin, kailangan silang pakainin paminsan-minsan sa panahong ito. Karaniwan, mas maliliit ang mga reyna ng langgam na semi-claustral at mas manipis ang mga tiyan nila kaysa sa mga langgam na fully-claustral .

Dagdag pa rito, maraming reyna ng langgam ang kailangang mag-hibernate sa taglamig bago mangitlog at magparami ng manggagawang langgam. Para sa maraming uri ng langgam sa hilagang bahagi ng US at Canada, kailangan lamang ito sa unang taon ng kolonya. Kung nangolekta o bumili ka ng nag-iisang reyna noong taglagas o taglamig, sumangguni sa hakbang 8 (Pagpapahibernasyon sa mga Langgam Mo).

Para matiyak kung kailangan mong pakainin ang mga langgam sa yugtong ito, pinakamainam na matukoy nang wasto kung anong uri sila. Nagbibigay ang Canada Ant Colony ng libreng serbisyo sa pagtukoy ng uri para sa mga buhay na langgam, at tumpak ito para sa Canada at karamihan sa mga estado ng US.

Bilang alternatibo, maaari kang magtanong sa isang lokal na ekologo, myrmecologist, o entomologist, o tumingin sa iba’t ibang online na komunidad ng mga nag-aalaga ng langgam.

Sa loob ng 2-3 linggo, dapat magsimulang mangitlog ang reyna mo.

4-6 na linggo matapos mangitlog ang reyna, asahang lilitaw ang mga unang manggagawang langgam. Mas maliit ang mga langgam na ito at tinatawag silang nanitics. Kapag lumitaw na ang mga unang nanitics, magpatuloy sa hakbang 5 (Pag-aalaga ng Langgam sa Test Tube)

Kung hindi paiinitan ang mga reyna, asahan na dodoble ang tagal ng pag-unlad.

Hakbang 5: Pag-aalaga ng Langgam sa Test Tube

Kapag lumitaw na ang mga unang manggagawang langgam, dapat ka nang magsimulang gumawa ng iskedyul ng pagpapakain para sa mga langgam mo. Karaniwang maamo ang maliliit na kolonya at hindi tatangkang tumakas sa kinalalagyan nila maliban kung gutom na gutom sila. Bilang pangkalahatang tuntunin, kailangan ng mga langgam ng likidong asukal na nagbibigay sa kanila ng enerhiya, pati protina at taba na pangunahing ipinapakain sa mga uod at reyna upang makatulong sa paglaki. May dalawang paraan para gawin ito:

Direktang Pakainin sa Test Tube

Para magpakain ng asukal: Gumamit ng pipette o palito, at isawsaw ito sa likidong asukal na maaaring ipahid sa loob ng test tube. Kabilang sa mga likidong asukal ang pulot, maple syrup, nektar ng hummingbird, o komersiyal na pagkain ng langgam.

Dapat malabnaw ang asukal, at karaniwan naming inirerekomendang huwag magpakain ng daming mas marami kaysa sa pinagsamang kalahati ng mga tiyan ng langgam sa bawat pagkakataon. Mas mabuting tantiyahin nang mas mababa ang dami ng pagkain kaysa sumobra sa tantiya. Itatago ng mga langgam ang sobrang pagkain sa isang hiwalay na sikmura (tinatawag na crop).

Malamang na matutuyo ang sobrang asukal at magiging malagkit na latak sa gilid ng test tube. Para maiwasan ito, puwede kang gumamit ng maliit na platitong gawa sa aluminum foil. Pero mag-ingat dahil babalutan ito ng mga langgam ng buhangin at bulak, na maaaring maging maruming bola ng basura. Mas mabuting kaunti lang ang ipakain para hindi sila malunod o maipit sa latak ng asukal. Dapat pakainin ng asukal ang mga langgam nang kahit dalawang beses sa isang linggo, pero kaya nilang magtagal nang walang asukal kung kinakailangan.

Pagpapakain ng Protina at Taba: Pinakamainam na pakainin ng bagong patay na mga insekto ang maliliit na kolonya ng langgam. Karaniwan, dapat mong hiwain ang mga ito at magbigay, halimbawa, ng isang paa ng kuliglig o hiwa ng mealworm. Mainam itong gawin nang dalawang beses sa isang linggo. Kapag mas maraming protina ang kinakain ng mga langgam, mas mabilis silang lalaki.

May ilang langgam na nakakakain ng mga buto bilang dagdag sa mga patay na insekto. Mainam ang halo ng mga butong mataas sa protina, gaya ng mga buto ng dandelion o mga binalatang buto ng abaka.

Pagtatapon ng Dumi: Malamang na ilalagay ng mga langgam ang basura nila sa tuyong bahagi ng test tube, malamang sa harapan. Dapat mong linisin ang tambak na ito kada ilang linggo.

Gumamit ng Test Tube Outworld

Opsyonal, mas nagiging madali ang pagpapakain gamit ang test tube outworld. Tinatawag din itong set-up na "Tubs and Tubes". Kabilang dito ang paglalagay ng test tube sa isang lugar na pinaghahanapán ng pagkain kung saan makakakain ang mga langgam. Pinapadali nito ang pagpapakain at pagtatapon ng basura, at nababawasan ang stress ng mga langgam.

Para magsimula, ilagay lang ang test tube sa outworld nang bukas ang bunganga nito, o ikonekta ito sa outworld.

Pagpapakain ng Asukal: Gumamit ng pipette para punuin ang lalagyan ng likido. Mga komersiyal na painuman ito na partikular na idinisenyo para sa mga langgam. Ikabit ang base sa pamamagitan ng pagpihit, at ilagay ito sa outworld.

Pagpapakain ng mga Insekto: Para magbigay ng mga insekto, ilagay lang ang mga bahagi ng bagong patay na insekto sa outworld. Lalabas ang mga langgam at dadalhin ang mga ito sa kanilang pugad para kainin kapag gusto nila.

Pagtatapon ng Dumi: Magtatalaga ang mga langgam ng bahagi ng lugar na pinaghahanapán ng pagkain bilang tambakan ng basura, o middens. Gamit lang ng sipit o alisin sa kamay ang tambak na ito kada ilang linggo. Alamin kung paano sanayin ang mga langgam mo na gumamit ng basurahan.

Unti-unting lalaki ang kolonya ng mga langgam mo sa paglipas ng panahon, at makikita mong dumarami ang mga manggagawa.

Hakbang 6: Ilipat ang mga Langgam Mo sa Formicarium

Bago bumili ng formicarium, tiyaking handa nang lumipat dito ang mga langgam mo. Bilang pangkalahatang tuntunin, kapag inililipat mo sila, hindi dapat mapuno ng mga langgam ang mahigit sa mas mababa sa 20% ng formicarium. Kung hindi, maaari nilang malito ang loob ng pugad at ang lugar ng paghahanap ng pagkain, at simulang dalhin ang kanilang basura sa pugad, kung saan maaari itong mabulok at mahirap linisin.

Karamihan sa mga pugad ay may dalawang bahagi: pugad at panlabas na lugar. Ang panlabas na lugar, o lugar ng paghahanap ng pagkain, ang pinanghuhulihan ng mga langgam ng pagkain at pinagtitipunan nila ng basura, samantalang sa pugad sila naninirahan at nagpapalaki ng kanilang mga inakay (ito ang bahaging nasa ilalim ng lupa!)

Para ilipat ang kolonya ng langgam mula sa test tube papunta sa formicarium, may dalawang pangunahing paraan: manu-manong ilipat ang mga ito o hikayatin silang lumipat sa pamamagitan ng pagbabago sa kapaligiran.

Manu-manong paglilipat ang maingat na pagbuhos sa mga langgam mula sa test tube papunta sa formicarium. Para gawin ito, buksan ang test tube at marahang tapikin ito sa bungad ng formicarium sa panlabas na lugar/lugar ng paghahanap ng pagkain, para may ilang langgam na mahulog. Kung kailangan, unti-unting lakasan ang pagtapik para mahikayat ang natitirang kolonya na lumabas, kasama ang mga manggagawang nagdadala sa mga inakay at reyna papunta sa bagong pugad. Mabilis ang paraang ito pero maaaring maka-stress sa mga langgam, at may panganib na masaktan ang reyna o mawala ang ilan sa mga inakay kung masyadong malakas ang pagtapik. Pinakamainam itong gamitin kapag maliit ang kolonya, o bilang huling paraan kung ayaw nilang lumipat.

Paghikayat sa mga langgam na lumipat nang kusa ang mas banayad at natural na paraan. Una, tiyaking makapupunta ang mga langgam sa bago nilang tirahan, sa pamamagitan man ng pagkonekta rito gamit ang tubo o mano-mano. Dahil mas gusto ng mga langgam ang madidilim, maiinit, at mamasa-masang lugar, maaari mong gawing mas kaakit-akit ang formicarium sa pamamagitan ng pagtatakip dito para manatili itong madilim habang tinatapatan ng maliwanag na ilaw ang test tube. Maaari mo ring gawing mas mainit ang formicarium kaysa sa test tube, at panatilihing malamig at tuyo ang test tube.

Sa paglipas ng panahon, sisimulang ilipat ng mga langgam ang reyna, mga inakay, at ang kanilang sarili sa mas mainam na kapaligiran. Maaaring tumagal ang paraang ito nang ilang araw hanggang ilang linggo, depende sa laki at kagustuhan ng kolonya, pero hindi ito gaanong nakaka-stress para sa mga langgam at malaki ang ibinababa nito sa panganib ng pinsala.

Hakbang 7: Pag-aalaga ng mga Langgam sa Formicarium

Ang formicarium na may nakakabit na panlabas na lugar ay nagbibigay ng mas natural na lugar para maghanap ng pagkain ang mga langgam. Pinapadali ng ganitong setup ang pagpapakain at paglilinis habang binabawasan ang abala sa kolonya. Maghahanap ng pagkain ang mga langgam sa panlabas na lugar at mag-uuwi nito sa pugad.

Siguraduhing Painitin ang Pugad!

  • Gumamit ng heating cable o heating mat na para sa mga reptilya at ilagay ito sa ilalim ng isang sulok ng pugad. Huwag talaga painitin ang buong pugad. Palipat-lipat ang mga langgam sa pugad upang mahanap ang tamang halumigmig at temperatura para sa lahat. 

Tandaang Diligan ang Pugad!

  • Dapat may kasamang gabay kung paano diligan ang pugad ang karamihan sa mga pugad. Karaniwan, may lagayan o tray ng tubig na hindi dapat maubusan, at karaniwang hiringgilya ang ginagamit dito. Tiyaking laging may tubig ang pugad!

Pagpapakain ng Asukal:

  • Gumamit ng pipette para punuin ng pinagmumulan ng asukal ang tagapagpakain ng likido (na mabibili para sa mga langgam). Ilagay ito sa outworld para madali itong maabot.
  • Bilang alternatibo, maaari kang maglagay ng isang patak ng dinilutang pulot o tubig na may asukal sa maliit na lalagyan ng pagkain sa loob ng outworld.

Pagpapakain ng Protina at Taba:

  • Maglagay ng maliliit na piraso ng bagong patay na insekto nang direkta sa outworld. Titipunin ng mga langgam ang pagkain at dadalhin ito pabalik sa pugad sa sarili nilang bilis.
  • Subaybayan ang outworld upang matiyak na nauubos ang protina, at palitan ang anumang hindi nakain pagkalipas ng 24-48 oras.

Pagtatapon ng Basura:

  • Gagawa ang mga langgam ng “midden” o tambakan ng basura sa outworld kung saan nila itatapon ang mga kalat. Gumamit ng sipit o guwantes para alisin ang mga tambak ng basura kada ilang linggo upang mapanatili itong malinis.

Hakbang 8: Pagpapa-hibernation sa mga Langgam Mo

Mahalagang bahagi ng pag-aalaga sa maraming species ng langgam mula sa mga katamtamang klima ang hibernation, dahil ginagaya nito ang natural na pagkakatulog ng mga ito sa taglamig. Nakakatulong ang wastong pagpapa-hibernation na mapanatiling malusog at mahaba ang buhay ng kolonya. Narito ang isang simpleng gabay para tulungan kang ipa-hibernate ang mga langgam mo:

1. Alamin kung kailangan ng hibernation ang species mo:

  • Karaniwang nangangailangan ng hibernation ang mga species na mula sa mga katamtamang klima (hal., Lasius, Formica, Camponotus).
  • Maaaring hindi kailangan ng mga tropikal na species ang hibernation at maaari silang panatilihin sa matatag na temperatura buong taon.

2. Paghahanda para sa hibernation:

  • Simulang bawasan ang dalas ng pagpapakain sa bandang huling bahagi ng taglagas, at unti-unting bawasan ang pagkain. Dapat busog na busog ang mga langgam bago mag-hibernation.
  • Unti-unting ibaba ang temperatura sa loob ng 1-2 linggo upang hindi mabigla ang mga langgam. Ilipat ang kolonya sa mas malamig na lugar, gaya ng basement o garahe, at panatilihin ang temperatura sa pagitan ng 5-10°C (41-50°F).

3. Habang nagha-hibernation:

  • Ilagay ang formicarium o setup ng test tube sa madilim at tahimik na lugar na may matatag na temperatura.
  • Panatilihing bahagyang mamasa-masa ang pugad upang maiwasan ang dehydration, pero huwag itong diligan nang sobra.
  • Huwag gambalain ang kolonya. Paminsan-minsan ay tingnan sila, pero iwasan ang hindi kailangang paggalaw.

4. Pagtatapos ng Hibernasyon:

  • Pagkalipas ng 3-4 na buwan, unti-unting painitin muli ang kolonya hanggang umabot sa temperatura ng silid sa loob ng ilang linggo.
  • Ipagpatuloy ang regular na pagpapakain at pag-aalaga. Maaaring magtagal bago muling maging aktibo ang kolonya.

Nakakatulong ang wastong hibernasyon para manatiling nakaayon ang mga langgam mo sa likas nilang siklo ng buhay at sumusuporta ito sa malusog na paglaki sa darating na taon.

Hakbang 9: Karaniwang Pag-troubleshoot

Kailangan ng maingat na pagsubaybay at maagap na pagkilos kapag may problema upang mapanatiling malusog at umuunlad ang kolonya ng mga langgam. Nasa ibaba ang ilan sa mga pinakakaraniwang problemang kinahaharap ng mga nag-aalaga ng langgam, pati mga praktikal na solusyon para mapanatiling malusog at masigla ang kolonya mo.

Pagtubo ng Amag

Mabilis na maaaring maging problema ang amag sa tirahan ng mga langgam. Madalas itong sanhi ng sobrang halumigmig, mahinang bentilasyon, o pagkaing hindi naubos at naiwan.

  • Para mapigilan ang pagtubo ng amag, magsimula sa pagpapahusay ng bentilasyon. Nababawasan ng maayos na sirkulasyon ng hangin ang sobrang halumigmig na pinagtutubuan ng amag.
  • Mahalaga ang regular na paglilinis—laging alisin ang mga pagkaing hindi naubos at ang mga basura bago pa pamugaran ng amag. Panghuli, subaybayan ang halumigmig sa pugad ng langgam gamit ang hygrometer at isaayos ito kung kinakailangan upang mapanatili ang pinakamainam na antas.

Mga Nakatakas

Wala nang mas nakababahala pa sa makitang nasa labas ng itinakdang tirahan ang mga langgam. Karaniwang nakatatakas ang mga ito dahil sa mga siwang o bitak sa pugad ng langgam o kawalan ng mga panangga sa pagtakas.

  • Para ayusin ito, masusing siyasatin ang pugad ng langgam at selyuhan ang anumang siwang gamit ang mga materyal na hindi nakalalason.
  • Makapagbibigay ng dagdag na proteksiyon ang paglalagay ng mga harang gaya ng fluon, talcum powder, o iba pang panangga sa pagtakas sa mga gilid ng pugad ng langgam.

Kakulangan sa Tubig

Maaaring unti-unting ikamatay ng mga kolonya ng langgam ang kakulangan sa tubig. Madalas itong sanhi ng kakulangan ng mapagkukunan ng tubig o mabilis na pagsingaw sa mainit o tuyong kapaligiran.

  • Para maiwasan ito, tiyaking palaging may mapagkukunan ng tubig ang kolonya, gaya ng mga bolang bulak na binasa o maliliit na lalagyan ng tubig. Bukod dito, subaybayan at panatilihin ang naaangkop na antas ng halumigmig, dahil maaaring tumaas ang panganib ng pagkaubos ng tubig sa tuyong kapaligiran.

Sobra at Kulang na Pagpapakain

Mahalagang makamit ang tamang balanse sa pagpapakain. Sobra ang pagpapakain kapag napakaraming pagkain ang ibinibigay, na nagdudulot ng pagdami ng basura at posibleng pagtubo ng amag.

  • Magbigay ng mas maliliit at kayang ubusing bahagi ng pagkain, at alisin kaagad ang anumang tira. Samantala, kulang naman sa pagpapakain kapag napakakaunti ng pagkain o hindi angkop ang diyeta.
  • Magtakda ng pare-parehong iskedyul ng pagpapakain at mag-alok ng balanseng halo ng mga protina at asukal na angkop sa uri ng langgam mo upang manatiling busog at malusog ang kolonya mo.


Bumalik sa blog

Para sa Lahat ang Pag-aalaga ng Langgam

Kung interesado kang suportahan kami, tingnan ang ilan sa aming mga kit para sa langgam!

Basahin ang Gabay Namin sa Pag-aalaga ng Langgam